Οι νησίδες των Χανίων
Οι νησίδες των Χανίων
Μικροί, επίγειοι, παράδεισοι που κρύβουν την δική τους ξεχωριστή ομορφιά και μακραίωνη ιστορία, είναι οι ακατοίκητες νησίδες που βρίσκονται κοντά στις ακτογραμμμές του νομού Χανίων. Οι περισσότερες από αυτές είτε χαρακτηρίζονται ως μοναδικής περιβαλλοντικής σημασίας για το οικοσύστημα είτε είναι κηρυγμένοι αρχαιολογικοί χώροι λόγω των αξιόλογων ευρημάτων τους από την μινωική, την ενετική ή την οθωμανική περίοδο. Με την συνεργασία της Εφορείας Αρχαιοτήτων Χανίων, του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας και του ΜΑΙΧ οι διαδρομές “ταξιδεύουν” σε αυτά τα μικρά ακατοίκητα νησιά των Χανίων που βρίσκονται τόσο κοντά μας, αλλά οι περισσότεροι αγνοούμε την ιστορία τους…
Νησίδα Σούδας & Λέοντας ή αλλιώς Λευκαί
Σπάνιο ελληνικό ενδημικό φυτό στην νησίδα ΣούδαςΤ.ο φυτό απεικονίζεται στο έργο του ιταλού Βοτανολόγου Alpini (1629) με το όνομα Scordotis .( αρχείο ΜΔΜΦ-ΜΑΙΧ)
Νησίδα Σούδας και Λέων ή Λευκαί (φωτό: Ειρήνη Καλαιτζάκη)
Σπάνιο ελληνικό ενδημικό φυτό στην νησίδα ΣούδαςΤ.ο φυτό απεικονίζεται στο έργο του ιταλού Βοτανολόγου Alpini (1629) με το όνομα Scordotis .( αρχείο ΜΔΜΦ-ΜΑΙΧ)
Αρχιτέκτονας και επιβλέπων των εργασιών του βενετσιάνικου φρουρίου της Σούδας ήταν ο μηχανικός οχυρώσεων Latino Orsini, ο ίδιος που σχεδίασε και το φρούριο της Σπιναλόγκα. (φωτό: από τις συλλογές του Κώστα Τζωρτζάκη)
Η νησίδα Σούδας από την αίθουσα Κώστα Τζωρτζάκη στο Μουσείο Τυπογραφίας
Νησίδα Σούδας και Λέων ή Λευκαί (φωτό: Ειρήνη Καλαιτζάκη)
Νησίδα Σούδας και Λέων ή Λευκαί (φωτό: Ειρήνη Καλαιτζάκη)
Σπάνιο ελληνικό ενδημικό φυτό στην νησίδα ΣούδαςΤ.ο φυτό απεικονίζεται στο έργο του ιταλού Βοτανολόγου Alpini (1629) με το όνομα Scordotis .( αρχείο ΜΔΜΦ-ΜΑΙΧ)
Νησίδα Σούδας και Λέων ή Λευκαί (φωτό: Ειρήνη Καλαιτζάκη)
Στην είσοδο του κόλπου της Σούδας βρίσκεται η πανέμορφη νησίδα της Σούδας ενώ στα βορειοδυτικά, ένα ακόμη μικρό στρογγυλό νησάκι ο Λέοντας, που αναφέρεται στους βενετσιάνικους χάρτες ως «νησί των κουνελιών». Στην αρχαιότητα και τα δύο νησάκια αυτά ονομάζονταν Λευκαί.
Πάνω στην νησίδα της Σούδας βρίσκεται βενετσιάνικο φρούριο που άρχισε να κτίζεται από τους Βενετούς το 1573 σε μια προσπάθεια να ενισχύσουν την άμυνα του λιμανιού. Αρχιτέκτονας και επιβλέπων των εργασιών ήταν ο μηχανικός οχυρώσεων Latino Orsini, ο ίδιος που σχεδίασε και το φρούριο της Σπιναλόγκας. Άπό τεχνικής άποψης αποτέλεσε ένα άριστο οχυρωματικό έργο εκμεταλλευόμενο τη μορφολογία του εδάφους του νησιού, έδινε λύσεις στους πιθανούς κινδύνους από την έναντι ξηρά ή την προσέγγιση πλοίων. Στο εσωτερικό του υπήρχαν εκτός από τους χώρους για καθαρά στρατιωτική χρήση, δημόσια καταστήματα, πολλές εκκλησίες αφιερωμένες στο δυτικό αλλά και το ορθόδοξο δόγμα, νοσοκομείο, φυλακή, στρατώνες, πολλά καταλύματα για λαϊκούς και πάρα πολλές υπόγειες δεξαμενές νερού. Μετά την κατάληψη του Χάνδακα το 1669 το νησί παρέμεινε υπό Βενετική διοίκηση μέχρι τις 27 Σεπτεμβρίου του 1715 οπότε παραδόθηκε στους Τούρκους ύστερα από πολιορκία και αντίσταση 72 ημερών. Οι Τούρκοι κατείχαν τη νησίδα μέχρι το 1898. Την περίοδο αυτή εκτός από τη μετατροπή του ναού σε τζαμί αφιερωμένο στον Σουλτάν Γαζή Άχμέτ Χαν δεν πρόσθεσαν τίποτα ουσιαστικό στην οχύρωσή του.
Όσον αφορά την χλωρίδα της, στην νησίδα Σούδα έχουν καταγραφεί περί τα 100 διαφορετικά είδη φυτών από τη Μονάδα διατήρησης Μεσογειακών Φυτών του ΜΑΙΧ (ΜΔΜΦ-ΜΑΙΧ). Σημαντικό θεωρείται το σπάνιο ελληνικό ενδημικό Nepeta scordotis το οποίο έχει καταγραφεί σε λίγα μέρη στη Δυτ. Κρήτη και επιπλέον στα Κύθηρα και στη στη Πελοπόννησο (Ακρωτήριο Μαλέα). Ο πρώτος που κατέγραψε το φυτό στην Κρήτη ήταν Prosperus Alpinus (1553 – 1617). ’Ιταλός βοτανικός και ιατρός ο οποίος επισκέφτηκε την Κρήτη και την Αίγυπτο . Το φυτό απεικονίζεται στο έργο του Alpini «De plantis exoticis libri duo, p. 283, t. 34 (1629)» με το όνομα Scordotis. Το φυτό μυρίζει όπως το σκόρδο και πιθανά έχει φαρμακευτικές ιδιότητες. Η καθημερινή πρόσβαση πάνω στην νησίδα της Σούδας δεν είναι εφικτή για το κοινό.
Λαζαρέτα
Στα Λαζαρέτα, το μικρό νησάκι απέναντι από την ακτή Νέας Χώρας, σώζωνται ερείπια ενός ορθογώνιου κτηρίου που πιθανόν επί Ενετοκρατίας είχε κατασκευαστεί από τους Βενετούς ως λοιμοκαθαρτήριο (φωτο Martin Belam)
Τα Λαζαρέτα είναι ένα μικρό νησάκι απέναντι από την ακτή της Νέας Χώρας. Εκεί σήμερα σώζωνται ερείπια ενός ορθογώνιου κτηρίου που πιθανόν επί Ενετοκρατίας είχε κατασκευαστεί από τους Βενετούς ως λοιμοκαθαρτήριο. Εξαιτίας των λοιμών, πριν κάποιο πλοίο μπει στο ενετικό λιμάνι των Χανίων, περνουσε πρώτα από τα Λαζαρέτα όπου οι Ενετοί έλεγχαν εάν υπήρχε κάποιος άρρωστος από το πλήρωμα των πλοίων ο οποίος και τοποθετούνταν σε καταντίνα. Με αυτόν τον τρόπο αποφεύγονταν η μετάδοση λοιμωδών νοσημάτων στον ντόπιο πληθυσμό. Όταν οι Τούρκοι το κατέλαβαν κατά την πολιορκία των Χανίων το 1645, κατεδάφισαν τα κτίρια, για να στήσουν εκεί ένα από τα κανόνια τους
Δεν υπάρχουν σχόλια